INTERNATIONALE NIET-WINKELDAG: 28 NOVEMBER



De macht aan de konsumenten!







Zaterdag 28 november 1998 is het voor de zevende keer Internationale Niet-Winkeldag: een dag van vrolijk en kritisch protest tegen de Westerse overkonsumptie, de ongelijke verdeling van welvaart wereld- wijd en de invloed van reklame op ons dagelijks leven. In Nederland wordt de Niet-winkeldag dit jaar voor de vierde keer gehouden.



Tijdens de Pinksterlanddagen verzorgt Omslag, werkplaats voor duur- zame ontwikkeling, een workshop over dit internationale fenomeen.

WAAROM EEN NIET-WINKELDAG?



- Ongelijke verdeling



De rijkdom in de wereld is ongelijk verdeeld. Een kwart van de wereldbevolking verbruikt tachtig procent van de voorraden energie en grondstoffen. De overgrote meerderheid van de mensheid moet daarom genoegen nemen met de resterende twintig procent. Dat leidt tot honger, armoede en ongelijkheid in grote delen van de wereld. De rijkdommen van de Aarde moeten eerlijker worden verdeeld onder alle wereldburgers. Ook in Nederland neemt het verschil tussen rijk en arm toe. De Niet-Winkeldag biedt volop mogelijkheden om aan te sluiten bij akties tegen de 24-uurs ekonomie, globalisering van de wereldhandel en tegen de ongebreidelde vrije markt-ekonomie.



- Milieubelangen



De Westerse leefstijl vormt een bedreiging voor het milieu op Aarde. Weliswaar komen er steeds meer milieuvriendelijker produkten en energiezuiniger apparaten, maar die verbetering zou volledig teniet worden gedaan als alle wereldbewoners zouden gaan leven als Wester- lingen. Door verandering van hun konsumptiepatroon (niet meer, maar beter) kunnen ook Nederlandse konsumenten een belangrijke bijdrage leveren aan de noodzakelijke vermindering van de uitstoot van broei- kasgassen. Konsuminderen dus.



- Overheidsbeleid



Tijdens de VN-konferentie over milieu en ontwikkeling in Rio (UNCED, 1992) ondertekenden 178 landen, waaronder Nederland, de 'Agenda 21'. Die Agenda stelt in punt 8 onder andere: ,,Om duurzame ontwikkeling te bereiken en een hogere kwaliteit van het leven voor alle mensen, zouden staten niet-duurzame produktiewijzen en konsumptiepatronen moeten reduceren en elimineren''. En in het Nationale Milieubeleids- plan-2 beloofde de Nederlandse overheid het initiatief te nemen voor een maatschappelijke diskussie over de noodzaak en mogelijkheden voor verandering van konsumptiepatronen, die bijdragen aan duurzame ontwikkeling. De Niet-Winkeldag draagt aan die diskussie bij.



- Invloed van de reklame



De reklame praat ons aan dat we van alles nodig hebben om ons gelukkig te voelen. Maar: geluk is gratis. Geluk heeft niets te maken met het bezit van veel spullen, een auto, of meegaan met elke nieuwste modetrend. Uit de Milieubalans van het RIVM blijkt jaar na jaar dat huishoudens weliswaar energie besparen door isolatie en spaarlampen, maar dat de aanschaf van energieverslinders als was- drogers, combi-ovens, computers en magnetrons blijft toenemen. De Niet-Winkeldagkampagne prikt de kooplust-opwekkende effekten van de reklame door en vraagt aandacht voor de werkelijke menselijke behoeften die achter de overkonsumptie schuilgaan.



- Genoeg is genoeg!



Konsuminderen is niet hetzelfde als armoede of 'dat er niets meer mag'. Wie konsumindert is niet afhankelijk van spullen om zich goed te voelen. De Niet-Winkeldag vraagt konsumenten om na te denken over hun konsumptiepatroon en nodigt hen uit om tenminste een dag per jaar te zeggen: genoeg is genoeg!



WERELDWIJDE KAMPAGNE



Niet-Winkeldag is een jaarlijks terugkerende aktiedag, die de aan- dacht vestigt op de ongelijke verdeling van welvaart wereldwijd, op (de gevolgen van) de Westerse overkonsumptie en op de invloed van kommerciele reklame op ons dagelijks leven. Het fenomeen Niet-Winkeldag verovert langzaam maar zeker de wereld. Nadat de Canadees Ted Dave in 1992 de eerste Internationale Niet- Winkeldag (Buy Nothing Day) uitriep als een min of meer individuele aktie, werd het idee in 1993 overgenomen door groepen in de Verenigde Staten, Engeland en Ierland. In 1995 introduceerde Omslag, Werkplaats voor Duurzame Ontwikkeling, de Niet-Winkeldag in Nederland. In 1996 sloten groepen in Australie, Nieuw-Zeeland en Zweden zich aan. En vorig jaar maakten ook Belgie, Frankrijk, Duitsland, Noorwegen, Polen en Slovenie kennis met het fenomeen Niet-Winkeldag. Uit alle landen kwamen na afloop enthousiaste verslagen en berichten.



In 1998 valt Niet-Winkeldag op zaterdag 28 november. Naar verwach- ting zullen weer meer groepen in nog meer landen bij de kampagne aansluiten.



NIET-WINKELDAG IN NEDERLAND



Sinds 1995 wordt de Niet-Winkeldag in Nederland gekoordineerd door Omslag, werkplaats voor duurzame ontwikkeling in Sint-Michiels- gestel. In 1995 waren er in Nederland Niet-Winkeldag-akties in drie steden, in 1996 deden groepen in tien plaatsen mee. Vorig jaar werd dat aantal uitgebreid tot vijftien.



Evenals in andere landen, speelt ook in Nederland de Niet-Winkeldag zich vooral op straat af. Lokale groepen, individuen of samen- werkingsverbanden bedenken hun eigen akties en voeren die zelf uit. Elke groep voert autonoom aktie, bepaalt zijn eigen aktievormen en legt daarbij eigen aksenten. Afhankelijk van de eigen voorkeuren en mogelijkheden kan er van alles: straatmuziek en -theater, publieks- enquetes, demonstratief niet-winkelen, het kreeren van winkelvrije- zones, zeepkistspeeches, het opwerpen van afvalbergen, infokramen, stads- en natuur-wandelingen, het uitdelen van doosjes 'geluk' of het aanbieden van 'kadootjes-geef-vrijstellings-certifikaten'. Vorig jaar sloten zelfs enkele winkels hun deuren, uit solidariteit met de kampagne. (Een uitgebreid verslag van de akties in 1997 kun je bij Omslag opvragen).



ONDERSTEUNING VAN LOKALE GROEPEN



Omslag verzorgt de landelijke publiciteit en laat een landelijk logo ontwerpen. Verder maken we standaard-aktiemateriaal dat je kunt gebruiken bij je eigen aktiviteiten: een praktische aktiehandleiding met allerlei tips en suggesties, en eenvoudig aan te passen affiches en flyers. Iedereen die de uitgangspunten van de internationale kampagne onder- schrijft (positieve toonzetting, publieksvriendelijk, vrolijk en geweldloos) kan het standaardmateriaal gebruiken en op die manier aansluiten bij de internationale kampagne.



Omslag staat lokale groepen, desgewenst, met raad en daad bij en brengt aktievoerders die dat willen in kontakt met initiatiefnemers. Via email en Internet staan we in kontakt met initiatiefnemers en organisatoren in andere landen. Nederlandse aktievoerders worden via nieuwsbrieven van de belangrijkste nieuwtjes in binnen- en buiten- land op de hoogte gehouden.



VOLOP MEDIA-BELANGSTELLING



Ook de belangstelling van de media neemt ieder jaar toe: kranten, bladen, radio en tv blijken telkens erg nieuwsgierig naar wat er allemaal gaat gebeuren. Omslag informeert de landelijke pers, maar verwijst journalisten ook zoveel mogelijk naar lokale woordvoerders. Daarnaast verzorgen lokale groepen hun eigen publiciteit. In voor- gaande kwamen vrijwel alle akties breed uitgemeten in de landelijke en regionale media.



Gezien de overwegend positieve reakties van het publiek, het enthousiasme van de aktievoerders en de bereidwillige medewerking van de pers, zal de Niet-Winkeldag zich in 1998 ongetwijfeld in een nog grotere belangstelling kunnen verheugen. Doe dus mee!



Tijdens de Pinksterlanddagen verzorgt Omslag de workshop 'Niet-Winkeldag'. Over de noodzaak en over de leuke kanten van internationale konsumentenakties. Tijdens de workshop kun je van alles te weten komen over de (internationale) Niet-Winkeldag-kampagne en kun je alvast ideeen opdoen voor eigen akties op 28 november 1998. Welkom!



Voor meer informatie kun je terecht bij:



Omslag, werkplaats voor duurzame ontwikkeling (Dick Verheul of Marta Resink) Postbus 163, 5270 AD Sint-Michielsgestel Telefoon: 073-5941622 of 030-2730100 E-mail: omslag@antenna.nl Internet: http://www.ddh.nl/nwd



* UTOPIA 98 - Zondag 17 mei - Zie www.ddh.nl/duurzaam/utopia

Omslag - Werkplaats voor Duurzame Ontwikkeling - omslag@antenna.nl Postbus 163, 5270 AD Sint-Michielsgestel - 073-5941622 / 030-2730100